Nederzettingsonderzoek Romeinse tijd

ADC ArcheoProjecten voert regelmatig grootschalig nederzettingsonderzoek uit in Zuid-Nederland. Bij dergelijk grote vlakdekkende opgravingen worden over het algemeen bewoningssporen uit verschillende periodes aangetroffen, die regelmatig door en over elkaar heen liggen. Recent zijn de projecten Oosterhout-De Contreie, Veghel-De Scheifelaar II en Veldhoven-Zilverackers onderzocht. 

De inheems-Romeinse nederzetting Oosterhout - De Contreie

Oosterhout is gelegen op een uitloper van het dekzandplateau ten noordoosten van Breda in het westen van Brabant. Het onderzoeksgebied was 14 ha groot. Het onderzoek is uitgevoerd in 2010, de uitwerking van het project is nog steeds in volle gang. De vindplaats gunt ons een blik in de tijd en kan ons wellicht meer inzicht verschaffen op de Romeinse inheemse nederzettingen van West-Brabant.

In het noordwesten van het onderzoeksgebied is een gedeelte van een Romeinse nederzetting aangetroffen: er zijn 17 huisplattegronden herkend, één horreum (hiermee wordt een grote graanopslagplaats bedoeld) en een groot aantal spiekers en waterkuilen. De woonstalhuizen (huizen met een woon- en een stalgedeelte) hebben een noordwest-zuidoost oriëntatie en kunnen ondergebracht worden in de zeer ruime typologieën van Oss-Ussen en Alphen-Ekeren. Op één huis na hebben ze allemaal wandgreppels en centrale middenstaanders. Opmerkelijk zijn de goedbewaarde greppels die zich binnen de huizen aftekenen. Zij laten duidelijk compartimenten zien en geven een inzicht over de verschillende functies binnen een huis.

De plattegrond heeft een lengte van 22,7 m en een breedte van 6,8 m. In totaal heeft hij zes middenstijlen, waarvan twee buiten de wandgreppels liggen. Dit duidt erop dat het huis een zadeldak heeft gehad. Opvallend aan de structuur is dat naast de onderbreking in de wandgreppel, de twee ingangen herkenbaar zijn door hoefijzervormige greppels die ze accentueren. Ze zijn tegenover elkaar gelegen in de lange wanden van de structuur. Vlak naast de ingang loopt nog een wandgreppel door het huis heen. Hierdoor wordt het opgedeeld in twee compartimenten; het woon- en het stalgedeelte.

Huis 2016 is door zijn grootte een andere opmerkelijke verschijning. De gehele structuur heeft een lengte van 37,2 m en een breedte van 6,7 m. Hierdoor is het de grootste Romeinse plattegrond die tijdens de opgraving is vrijgelegd. De boerderij was opgebouwd uit tien middenstijlen waarvan sommige een diepte kenden van ruim 100 cm. In het centrale gedeelte zijn de wandgreppels goed bewaard gebleven. Er bleken hierin op ongelijke afstand van elkaar meerdere paaltjes aanwezig te zijn. Het huis heeft vier ingangen waarvan er telkens twee tegenover elkaar in de lange wand liggen. Ze worden geflankeerd door drie palen. Binnen de plattegrond zijn drie delen te onderscheiden. Er is een westelijk deel zonder wandgreppels en duidelijke buitenstijlen, een centraal deel met wandgreppels en wand- en buitenstijlen en een oostelijk deel met een geordend palenpatroon. Vermoedelijk is het centrale deel het woongedeelte geweest dat is uitgebreid met een stalgedeelte aan de westzijde en misschien nog een tweede stal of zelfs een representatieve aanbouw aan de oostzijde. Het huis was vermoedelijk afgedekt door middel van zadeldak.

Structurenkaart Oosterhout