Bureauonderzoek Vechtstreek

Uit recent onderzoek is gebleken dat veel dijken in de Vechtstreek niet voldoen aan de gestelde eisen. Daarom gaat Waternet in opdracht van Waterschap Amstel, Gooi en Vecht de dijken verbeteren. Delen van de dijk langs de Utrechtse Vecht worden opgehoogd en de taluds worden verbreed.

In voorbereiding op de werkzaamheden is door RoyalHaskoningDHV een onderzoek uitgevoerd naar de landschappelijke en de natuur- en cultuurhistorische waarden van het gebied. ADC ArcheoProjecten heeft in opdracht van dit adviesbureau onderzoek uitgevoerd naar de archeologische waarde van een aantal tracés met een totale lengte van 15 km.

Per archeologische periode is aangegeven of en zo ja welke archeologische waarden in het geding zijn bij de werkzaamheden voor dijkversterking. Uit periodes voorafgaand aan het ontstaan van de Vecht zijn geen resten te verwachten. Sinds het ontstaan van rivier in de IJzertijd, als zijtak van de Rijn, werd de regio aantrekkelijk voor bewoning. Deze concentreerde zich op oeverwallen en op fossiele stroomruggen en crevasses (doorbraken van oeverwallen) die er op het Actueel Hoogtebestand van Nederland duidelijk uitspringen. Uit de aanwezigheid van verschillende stroomruggen blijkt dat de Vecht een relatief dynamische rivier was die zich regelmatig vertakte en haar loop voortdurend verlegde.

Behalve op de hogere delen van het landschap moet ook rekening worden gehouden met archeologie in de rivier, zo blijkt uit de vondst van een boomstamkano uit ongeveer 600 v.Chr. Opvallend is dat er nauwelijks vondsten uit de Romeinse tijd bekend zijn. In deze periode lijkt de bevolking te zijn weggetrokken.

Dorpen als Loenen en Abcoude kennen hun oorsprong in de Vroege Middeleeuwen. Vanaf de 11e eeuw werd de Vechtstreek echter op grote schaal ontgonnen. Uit deze en latere perioden zijn veel structuren herkenbaar in het landschap, zoals dijken, vestingwerken, molens en buitenplaatsen. Ook de rivier de Vecht ontkwam niet aan ingrijpende veranderingen. In de Kromme Rijn, waarmee zij stroomopwaarts in verbinding stond, werd in 1122 een dam gebouwd. De rivier werd ingebed tussen lage dijken. Hiermee verdween het natuurlijke karakter en kreeg zij een regionale afwateringsfunctie.

Het plangebied op het AHN van de Utrechtse Vecht

Het plangebied geprojecteerd op het AHN van de Vechtstreek © ADC

Impressie van het plangebied Vechtstreek

 Impressie van het plangebied © ADC