Verkennend booronderzoek Oost-Nederland: Bolscherbeek

In Zuid- en Oost-Nederland krijgen veel beken de laatste jaren hun natuurlijke loop terug. In het midden van de 20e eeuw waren die veelal rechtgetrokken tijdens ruilverkavelingen. Meanders worden uitgegraven en oevers worden op een natuurlijke manier ingericht. In het kader van een dergelijke ingreep heeft ADC ArcheoProjecten archeologisch onderzoek verricht op een traject van 10 km van de Bolscherbeek bij Haaksbergen.

Tijdens de laatste ijstijd bereikte het landijs Nederland niet. Er heerste een poolklimaat en vegetatie was schaars. Hierdoor werd over een groot gebied zand afgezet en werden ruggen en laagtes gevormd. De Bolscherbeek stroomt door een dergelijk dekzandlandschap. Oorspronkelijk liep de beek door natuurlijke laagtes, maar bij het verleggen van de bedding in de 20e eeuw zijn ook hoger gelegen dekzandruggen doorsneden. Op zulke hoge en droge ruggen werd vanaf de prehistorie gewoond. Sporen hiervan liggen vaak goed afgedekt en geconserveerd onder een middeleeuwse akkerlaag. Rond het dal van de Bolscherbeek zijn diverse vondsten gedaan uit perioden van de Steentijd tot de Middeleeuwen.

In de zomer van 2012 is langs de oevers van de huidige Bolscherbeek booronderzoek uitgevoerd. In vier dagen is het tracé geheel onderzocht, waarbij om de 50 meter een boring werd gezet. Ondanks de hoge verwachting voor bepaalde zones zijn geen middeleeuwse akkerlagen en droge gronden gevonden; er zijn in het tracé enkel vergraven en natte bodemtypen gevonden. Het verschil tussen de afgegraven oevers en het natuurlijke maaiveld is goed te zien. Er zijn dan ook geen belemmeringen om de beek zijn natuurlijke loop terug te geven.

Bolscherbeek bij Haaksbergen

Bolscherbeek bij Haaksbergen © ADC