Nieuws & Opinie

15-08-2017. Publieksopgraving in Dalfsen van start!
Meer lezen ›

21-07-2017. Nieuw archeologisch onderzoek Dalfsen en publiek graaft mee
Meer lezen ›

06-07-2017. Venlo maakt van erfgoed erfgoud met nieuwe erfgoednota
Meer lezen ›

Riembeslag uit een Merovingisch graf in Didam

Eind 2015 werd in Didam een graf gevonden uit de Merovingische tijd. Het graf bevatte vrijwel geen vondsten, behalve dertig onooglijke roodbruine roestige knolletjes. De knolletjes werden voor onderzoek en behandeling binnengebracht bij het ADC.

De knolletjes werden zorgvuldig onder de loep genomen: röntgenfoto’s lieten onder een dikke laag roest een rijkversierd ijzeren riembeslag zien. Het beslag was met twee ijzeren nageltjes aan de achterzijde van een riem bevestigd geweest. Ook van de leren riem en ijzeren gespen waren nog fragmenten aanwezig.

Het beslag was gedecoreerd met vier met tin ingelegde vogelkoppen en geometrische figuren. Op vier plaatsen was goudfolie aangebracht. Ondanks dat er verder geen vondsten in het graf aanwezig waren, moest dit toch wel een graf van een zeer welgesteld persoon zijn geweest.

Het beslag is onder de microscoop voorzichtig gereinigd. Hierbij werd met handgereedschap geduldig het oppervlak van het ijzer geprepareerd, waardoor de originele contouren van het beslag weer zichtbaar werden. Een vierde vogelkop, onzichtbaar op de röntgenfoto’s, kwam tijdens het reinigen weer vol in beeld.

De tinnen inleg bleek zeer bros en kwetsbaar te zijn en gemakkelijk los te laten tijdens het reinigen. Het weer terugplaatsen van losgekomen fragmenten was een lastig en tijdrovend karwei. Ook de vier goudfolie-fragmentjes zijn tijdens het prepareren van het ijzer losgekomen, waardoor ook het oppervlak daaronder gereinigd kon worden. Daarna zijn ze weer teruggeplaatst. Het goud is in betere conditie dan het tin - een logisch gevolg van het edele karakter van dit metaal. Toch blijft het een kwetsbaar onderdeel van de decoratie, omdat de folie zo dun is.

Het ADC ontdekte al snel dat er ook resten van textiel aanwezig waren. Alle losse onderdeeltjes waren individueel met stof omwikkeld geweest. Het textiel is onderzocht door de Duitse textielspecialist Christina Peeks. Zij stelde vast dat er verschillende weeftechnieken zijn gebruikt bij het vervaardigen van de stof, en dat de textielresten dateren uit de Vroege Middeleeuwen (6e-7e eeuw).

Het omwikkelen van bijgiften is vaker gezien bij graven uit de Merovingische periode: ook bij het Merovingische graf uit Dalfsen, dat in 2015 door archeologen van ADC ArcheoProjecten is ontdekt, bleken objecten in stof te zijn verpakt.

Hieronder steeds foto's van het object zoals aangetroffen in het veld, de röntgenfoto daarvan, de eerste fase van de reiniging en tenslotte het schoongemaakte object.


Didam riembeslag 1
Beslag met dubbele vogelkoppen, goud en zilver (lengte ca. 3,5 cm)

Didam riembeslag 2
Riemgeleider met bladgoud en zilver (lengte ca. 3 cm)

Didam riembeslag 3
Beslag met fibula-motief, grote vlakken bladgoud (lengte ca. 4,5 cm)

Didam riembeslag 4
Zwaar met zilver en goud ingelegd beslag (lengte ca. 8,5 cm)

Didam textiel
Textielresten aan een van de vondsten

Het ADC Conserveringslab bezig met het reinigen van beslagstuk