Nieuws & Opinie

08-06-2017. 9 en 14 juni open middagen bij opgraving Odijk!
Meer lezen ›

17-05-2017. Live: opgraving vroegmiddeleeuws grafveld in Veldhoven
Meer lezen ›

04-05-2017. Anouk Veldman presenteert Huis van Hilde bij de EMYA 2017
Meer lezen ›

ADC Monografie 14 - Graven op De Contreie

Bewoningsgeschiedenis van de Houtse Akkers te Oosterhout, van de Bronstijd tot en met de Slag om het Markkanaal

W. Roessingh en E. Blom (red.), 2012. Amersfoort. 410 pp. plus kaartbijlagen en CD

In 2010 is op De Contreie een archeologisch onderzoek uitgevoerd, waarbij een oppervlakte van bijna 14 ha vlakdekkend is onderzocht. Gedurende dit onderzoek zijn talloze vondsten en bijbehorende structuren ontdekt die een goed beeld vormen van de bewoningsdynamiek op de noordwestelijke uitloper van het Brabantse dekzandplateau.

De interesse voor dit gebied ontstaat reeds in de Steentijd, wanneer de eerste jagers en verzamelaars de mogelijkheden van bestaan in dit gebied ontdekken. Deze eerste bezoekers vestigen zich weliswaar niet permanent in onze streken maar gebruiken de bosrijke omgeving van Oosterhout alleen gedurende de zomer.
Het eerste voorbeeld van een boerderij uit de Midden-Bronstijd (1800-1100 v. Chr.), met een lengte van maar liefst 26 m, verrijst op de flank van de dekzandrug. Vermoedelijk hebben er op de dekzandrug meerdere van deze boerderijen gelegen te midden van akkercomplexen.
Naast enkele aardewerkdepots ontstaat er in de Vroege IJzertijd op de flank van de dekzandrug een urnenveld met naar schatting niet minder dan 400 graven. Een opmerkelijke grafstructuur is een paalkrans waarvan 50 palen een rond heuvellichaam met een diameter van ruim 15 m hebben geflankeerd. Het urnenveld blijft tot in de Midden-IJzertijd in gebruik. In hoeverre de bewoning gedurende de Midden- en Late IJzertijd een continu proces is geweest valt niet te achterhalen.
Een reconstructie van de bewoningsgeschiedenis voor de Vroeg-Romeinse tijd toont een gefaseerde bewoning in tenminste drie fasen. Per fase zijn er ongeveer zes boerenbedrijven actief. Er zijn sterke aanwijzingen dat de bewoning uiteindelijk verder opschoof naar het noordwesten of noorden, alwaar ook het Romeinse grafveld wordt vermoed. 
Dan blijft het op De Contreie gedurende ruim 900 jaar rustig en krijgt de natuur de kans om zich te herstellen. De oude akkers zijn vermoedelijke weer bebost geraakt op enkele open plekken na. Onder een voortdurende vernatting kon ook het veengebied ten noorden van Oosterhout zich langzaam naar het zuiden uitbreiden. Dit waren de condities die de eerste middeleeuwse pioniers aantroffen toen zij aan het eind van de 11e of begin van de 12e eeuw het gebied vanuit de open plekken in het bos ontgonnen. Gedurende ongeveer 200 jaar ging deze ontginning door totdat een heel groot deel van het bos was omgewerkt tot akker. 
In de Tweede Wereldoorlog heeft het Markkanaal een belangrijke rol gespeeld. Ten zuiden van het kanaal is de sinds de Middeleeuwen open Houtse Akker reeds van bestemming gewijzigd. Ten noorden van het kanaal zal nu ook een nieuwe woonwijk verrijzen. Een woonwijk waarin alleen de straatnamen nog verwijzen naar de verre voorgeschiedenis van De Contreie.

ADC publicaties zijn verkrijgbaar bij SPA Uitgevers

ADC Monografie 14 De Contreie in Oosterhout